Op het web woedt al jaren een discussie over de toekomst van de journalistiek. Twee dingen worden eindeloos herhaald: ‘kranten gaan dood’ en ‘er zijn geen verdienmodellen’. Het is een strijd tussen de nieuwemediajongens en de ‘dode bomen’.
In plaats van eindeloos te discussiëren, probeer ik bij NRC als chef internet deze twee krachten te bundelen. De nieuwe media-experts – nerds, zo u wilt – weten hoe onlineconcepten werken, de journalisten bedrijven de beste journalistiek van Nederland. Mediawetenschapper van New York University Clay Shirky vatte het in maart 2009 met zijn stuk ‘Newspapers: thinking the unthinkable’ mooi samen: niemand weet hoe we online geld gaan verdienen. In plaats daarvan kunnen we beter vanuit onze waarden experimenteren. Ik ben het hartgrondig met hem eens. Het web biedt extra mogelijkheden voor journalisten om hun verhalen nog beter te vertellen. En dat wil toch elke journalist?
Je zou het niet zeggen na vijftien jaar van mislukte internetexperimenten in krantenland, maar internet is een geweldige aanwinst voor de journalistiek. NRC digitaal wil dat met daden laten zien.
In oktober 2010 ben ik begonnen als chef internet. De opdracht was duidelijk: zorg dat je voor 1 januari 2012 een miljoenenverlies ombuigt in een euro winst en werk ondertussen aan de journalistiek van de toekomst.
Eerste stap: een nieuwe site. Op nrc.nl werden tot die tijd krantenstukken doorgeplaatst en belangrijk nieuws stond soms wel een half uur later dan bij de concurrent online. Daarmee nam NRC niet haar journalistieke verantwoordelijkheid. Een nieuwsorganisastie moet het nieuws voor de lezers zo snel mogelijk in perspectief zetten. Plaatsvervangend chef David Haakman en ik stelden een nieuwe internetredactie samen. Niet door een vacature de deur uit te doen, maar door alleen mensen uit te nodigen die de toekomst van de journalistiek al in praktijk brachten op blogs en Twitter.
Deze nieuwe redactie betrok samen met ontwikkelaars, vormgevers en de digitale uitgever een hok, pal naast de krantenredactie. Op 14 december lanceerden we de nieuwe nrc.nl in beta. De site heeft twee stromen: het belangrijkste nieuws en het beste van het web. In de laatste categorie vind je de beste viral van het moment, maar ook een spectaculair profiel uit The New Yorker. De enige hierarchie van de site is de actualiteit.
De launch riep duizenden woedende reacties op. Deels omdat niet-abonnees teleurgesteld waren dat ze de krant niet meer gratis konden lezen, deels omdat ze de site te ‘vlak’ vonden. Dat klopt, je kan er alleen het laatste nieuws met snelle duiding van onze experts vinden, en niet eindeloos grasduinen. Dat doe je maar in het krantenarchief.
Gelukkig is de stemming nu omgeslagen. Mede door een aantal succesvolle liveblogs die we bijhielden over de Arabische lente, de ramp in Japan en de arrestatie van Osama bin Laden. Het idee voor een liveblog werd zijdelings geopperd door één van de nerds (nogmaals, dat is een geuzennaam) Peter van der Ploeg, waarnee de internetredactie met vereende krachten de liveblogs dag en nacht bijhield, en we het groots op de voorpagina aankondigden. Lees hier een evaluatie van Peter of bekijk bij De Wereld Draait Door een item over Egypte of Japan.
De gratis nieuwssite moet rondkomen van advertenties, en dat gaat goed. Nrc.nl vormt nu de ruggengraat voor de digitale veranderingen bij NRC. Het is tegelijk een nieuwsbron voor driehonderdduizend lezers per dag, als een vehikel om onlinejournalistiek in het DNA van NRC te krijgen.
De volgende stappen voor dit jaar vallen beknopt samen te vatten: nieuwe en betere apps en een online krantenarchief, waar je bijvoorbeeld alle achtergrondverhalen over Syrië kan opvragen (en hier per stuk voor kan betalen) maar ook een recensie kan opzoeken van het restaurant waar je ‘s avonds wilt gaan eten.
Op deze blog en op nrc.nl/nrclab blijf je van de ontwikkelingen op de hoogte. Zie hieronder de laatste stukken die ik voor dutchproblogger.nl over NRC Digitaal schreef.