obama kerst

Wie zijn e-mail factcheckt, weet: Obama viert kerst

Dankzij sommige familieleden die de AOW-gerechtigde leeftijd naderen ontvang ik af en toe een kettingmail. Ja, een kettingmail. Weet je nog? Eind vorige eeuw, begin deze eeuw: zo’n bericht DAT JE METEEN AAN TIEN MENSEN MOET DOORSTUREN ANDERS GA JE DOOD. Die bestaan dus nog, alleen zijn ze nu vaak politiek getint. Een tikkeltje populistisch ook. Zo gaat een afbeelding van een aap met een forse balzak rond met de tekst: ‘Politici en apen: de hele dag niksdoen en je zakken vullen’.

Obama heeft níéts tegen kerstbomen. Foto: The White House

Dat zulk soort kettingmails ook in de VS worden rondgestuurd, lees ik op het journalistiekblog van Harvard: NiemanLab. Ze hebben het daar over ‘Uncle Larry’, die ene oom met een vergeelde Impeach Clinton-bumpersticker op de Chevy. Die stuurt elke dag de wildste roddels door. Over Barack Hussein Obama, uiteraard. Wist u bijvoorbeeld dat hij – radicale islamsocialist die hij is – dit jaar de kerstviering wil afschaffen? Die mail gaat er nu al vier jaar rond de feestdagen uit. Het narratief: religieuze kerstontwerper mag na trouwe dienst tijdens Bush-jaren niet meer langskomen bij Obama, want die doet niet aan christelijke tradities. De waarheid: Bush deed aan seculiere kerstversiering en de Obama’s slepen elk jaar met veel bravoure een kerstboom het Witte Huis in. Maar goed, maak dat Uncle Larry maar wijs.

Dat is precies wat student Matt Stempeck wil doen. Hij juicht toe dat tijdens de laatste verkiezingen factchecken het populairste wapen tegen politiek gespin was. Net als in Nederland, waar deze krant met succes het factcheckfront opende. Alleen, zegt Stempeck, lezen Uncle Larry en zijn grijze vriendjes die kranten en sites niet. Factchecken zoals het nu gaat, is preken voor eigen parochie. Er gaan nog steeds groepen mensen naar de stembus die vergelding zoeken voor Obama’s kerstboomhaat.

Daarom heeft Stempeck een Gmail-plugin gebouwd die automatisch beweringen uit kettingmails vergelijkt met factcheckbastions PolitiFact en FactCheck.org. LazyTruth, zo heet het, serveert bij de kerstkettingmail een foto van Michelle Obama met kerstbomen. Een truc uit The Debunking Handbook. „We proberen de weerlegging zo te verwoorden, dat slimme familieleden die meteen aan Uncle Larry terugmailen”, zegt Stempeck.

Weinig mensen zouden Uncle Larry terugmailen met „moet u horen oom, ik heb een paar publicaties gelezen en het zit eigenlijk zo”. Maar als je de keiharde feiten door LazyTruth krijgt aangereikt, is de doorstuurknop snel gevonden. Zo helpen slimme programmeurs als Stempeck de journalisten om hun factcheckwerk bij een groter publiek te krijgen. Dus waar wacht je op? Doorsturen die handel! Aan vijftig mensen, anders ontploft je krant.