Als een artiest wil overleven in het digitale tijdperk, heeft hij duizend echte fans nodig. Dat schreef Kevin Kelly, internetdenker en oprichter van het technologieblad Wired, in 2004 op zijn blog The Technium. Een echte fan definieerde Kelly als iemand die elk jaar 100 dollar uitgeeft aan zijn favoriete artiest. Bijvoorbeeld door een toegangskaartje voor een concert of merchandise te kopen. Het artikel werd een internethit. Wie nu ‘Kevin Kelly 1000 true fans’ bij Google intikt, krijgt bijna een kwart miljoen resultaten. Misschien ook omdat er in het stuk een praktische handleiding staat voor de artiest die wel fans heeft, maar nog niet genoeg ‘echte’ fans. Kelly schreef: „Om je normale fanschare te veranderen in een groep die alles van je koopt is direct contact de belangrijkste factor. Wanneer een fan zich persoonlijk aangesproken voelt, komt hij ook sneller naar een concert.” Het stuk was goed getimed: de technologieën die in 2004 nieuw waren, zoals blogs en MySpace, leenden zich goed voor direct contact.

„I’m your number one fan.” In de film Misery (1990), naar Stephen King, speelt Kathy Bates de toegewijde fan van een pulpschrijver (James Caan).

Twee jaar later kwamen Facebook, YouTube en Twitter op. Deze sociale netwerken maakten contact met fans nog makkelijker. Op Facebook kunnen gebruikers op hun profiel aangeven of ze ‘fan’ zijn, via YouTube kan de muzikant amateuristisch geschoten – en dus intieme – videoboodschappen de wereld insturen, en via Twitter blijft de liefhebber elke minuut op de hoogte. Met die sociale netwerken kwamen ook de eerste internetsterren op. Zoals de Canadese tienerzanger Justin Bieber. Hij werd via sociale media binnen een jaar popster. Inmiddels heeft hij acht miljoen twittervolgers. Zijn verhaal is als een voorbeeld voor al die kleinere internetsterren die via een zolderkamer en een YouTube-kanaal een artiestenbestaan hebben opgebouwd.

Er is alleen één probleem met de online fancultuur: artiesten kunnen nog steeds niet zien wie een ‘echte’ fan is. Op Facebook is de vind-ik-leuk-knop zo gedrukt en een twittervolger hoeft niet per se een fan zijn. Misschien wil hij alleen maar weten hoe het sterrendom is. Deze wildgroei aan online relaties is niet alleen een complicerende factor in de artiestenwereld, ook de gewone Facebook-gebruiker noemt niet al zijn Facebook-vrienden echte vrienden. In reactie daarop ontstaan steeds meer applicaties die de exclusiviteit van een vriendschap ook een online uiting willen geven. Zoals het sociale netwerk Path, waarop gebruikers maximaal vijftig vrienden mogen hebben.

En nu is er ook een bedrijf dat zich exclusief op de muziekwereld richt: FanTrail.

Met die service kunnen artiesten een eigen app voor iPhone- en Android-telefoons aanmaken. Naast de gebruikelijke functies – een bio, concertagenda, muziekoverzicht – heeft FanTrail ook een optie die het door Kelly aangemoedigde directe contact mogelijk maakt: LoveMail. De artiest kan audioboodschappen sturen en ontvangen. Zo kan het gebeuren dat je als fan opeens een persoonlijke boodschap van je muzikale held op je telefoon hebt. Maar daar heeft zo’n artiest toch helemaal geen tijd voor, om naar iedereen een bericht te sturen? Ook daar hebben de makers van FanTrail aan gedacht. Ze tonen, geheel in de geest van Kelly, wie de echte fans zijn. Lees: wie het meeste geld aan de artiest uitgeven. Elke keer als een liefhebber via gps bij een concert ‘incheckt’ of via iTunes muziek van de artiest koopt, wordt dat geregistreerd op de ‘LoveMeter’ van FanTrail. Daardoor kan de artiest een lijstje opvragen van zijn grootste fans, en naar hen berichten sturen. Of, als hij een bepaalde stad aandoet, kan hij alleen voor de fans die dat jaar meer dan 100 euro aan hem hebben uitgegeven een huiskamerconcert organiseren.

De makers van FanTrail lanceren hun service op het popfestival South by South West dat vrijdag begint in Austin (Texas). Op dat festival komen muzikanten en de digitale voorhoede samen. Het is de plek waar in 2007 Twitter doorbrak, en in 2009 Foursquare. FanTrail schrijft daar een wedstrijd uit voor de 2.200 aanwezige bands. De band die tijdens het festival de grootste schare volgers opbouwt, wint 40.000 euro aan instrumenten en gratis opnamesessies. De achterliggende rekensom: het aantal fans keer hun gemiddelde LoveMeter-score. In de digitale fancultuur telt een echte fan zwaarder dan een gewone fan.

Dit artikel verscheen eerder in NRC Handelsblad

P 10 maart 2011 , Lees meer over: Nieuwe media, , , ,
@ Meer van dit soort artikelen lezen?