Honderdduizenden lezers beginnen voor journalistiek te betalen

Ik ga even door op de lijn van vorige week – over hoe nepnieuws mede de Amerikaanse verkiezingen beïnvloedde. Als zelfs Obama zich er druk om maakt!

Nog even dit: ik wil geenszins beweren dat Trump puur en alleen aan de macht komt door nepnieuws. Daar zijn diepere oorzaken voor. Maar nepnieuws voedt diepgewortelde frustraties wel.

Bovendien zit er (naast belangengroepen) ook een nihilistische industrie achter die miljoenen verdiend aan het saboteren van onze democratieën.

Ik sluit af met enkele hoopgevende conclusies. 

Ja, nepnieuws is een gigantisch probleem in de VS

Facebook-pagina’s die zich voordoen als ‘echte’ nieuwsmedia en vervolgens nepnieuws verspreiden kregen in de laatste drie maanden voor de Amerikaanse verkiezingen meer likes, shares en comments dan mainstream media:

Samengesteld door Craig Silverman, 's werelds bekendste factchecker
Samengesteld door Craig Silverman, ‘s werelds bekendste factchecker

En misschien binnenkort in Nederland ook wel, als meer actiegroepen de kracht van ‘newsy’ overkomen op Facebook ontdekken. Nu zijn die actiegroepen vaak nog duidelijk herkenbaar als zodanig.

Stel je alleen al voor hoeveel effectiever de anti-vaccinatie-beweging zou kunnen worden als ze zich als nieuwsautoriteit zouden voordoen.

En hoewel Google en Facebook maatregelen aankondigden, blijft de dynamiek bestaan waarbij nepnieuws groot kan worden – alleen dan weer met nieuwe middelen.

Journalisten moeten daarom strijdvaardig zijn

En dus niet dit soort schadelijke borrelpraat publiceren, NOS:

Het is zó frustrerend dat dit soort gemakkelijke en schadelijke journalistiek bestaat
Het is zó frustrerend dat dit soort gemakkelijke en schadelijke journalistiek bestaat

In plaats van het publiceren van zulke doorgeefluikjournalistiek, moeten we nu alles op alles zetten om misinformatie en manipulatie aan het licht te brengen.

Kijk naar de oorspronkelijke missie van de journalistiek – namelijk ervoor zorgen dat burgers goedgeïnformeerd kunnen deelnemen aan de democratie – en bedenk vervolgens hoe je die nu kunt waarmaken.

Bijvoorbeeld door afscheid te nemen van ‘he said, she said’-journalistiek, en door een stelling te durven formuleren – op basis van feiten en moraal.

En niet denken dat je klus erop zit als het stuk af is. Nee, dan begint het pas. 

De actiegroepen zetten alle mogelijke middelen in om hun posts viraal te laten gaan (hier meer daarover). Dat moeten journalisten dus ook doen, willen ze het publiek op waardevolle informatie kunnen attenderen. Een artikeltje op pagina 4 of onderaan de site voldoet niet meer.

Het publiek is er klaar voor (en geeft geld)

Propublica is een non-profit instelling voor onderzoeksjournalistiek
Propublica is een non-profit instelling voor onderzoeksjournalistiek

John Oliver deed in zijn late-night-show een duidelijke oproep: betaal voor goede journalistiek, want als maatschappij hebben we het harder nodig dan ooit.

Nou, die oproep werkte.

Oliver noemde onder andere ProPublica. Dat is die club met die slimme verkiezingscontrole waar ik een paar weken geleden over schreef.

De baas van ProPublica over het gevolg van Olivers oproep:

“We are now 12 hours after the broadcast, and still running at multiple donations per minute”

En ook andere kwaliteitsmedia zien abonnee-aantallen sterk stijgen

Een paar voorbeelden:

Er is dus een groep burgers die het belang van journalistiek inziet en daarvoor betaalt. Hoopgevend!

Tegelijkertijd zijn er uiteraard ook talloze mediaweigeraars die we voor ons moeten winnen met diepgravende, duidelijke en slim gebrachte journalistiek. Ik blijf goede (en slechte) voorbeelden voor de Medianieuwsbrief uiteraard volgen.

PS. Bernie Sanders zou door een maas in de wet nog president kunnen worden.

Published by Ernst-Jan Pfauth

Ernst Pfauth is co-founder and CEO of The Correspondent, a journalism platform for “unbreaking news” that successfully crowdfunded $2.6 million from 45,888 backers in November 2018 and will launch in mid-2019.