Wat mis jij als de papieren krant verdwijnt?

Internationaal erkend marketingguru en schrijver Seth Godin denkt dat het nu toch echt zover is. Na jaren doemvoorspellingen, ruimen de kranten binnenkort het veld – aldus de schrijver van elf succesvolle marketingboeken. De Amerikaanse kranten nemen dit verlies slecht en storten zich op het “je weet pas wat je mist als het er niet is”-devies. Godin weet daar wel raad mee en somt een rijtje aan typische krantenelementen die of op het internet voortleven of simpelweg overbodig zijn: kilo’s papier, drukpersen, de bezorgers, kiosken, weerberichten, sportnieuws en recensies over elk mogelijk onderwerp.

De enige elementen waar Godin wel met pijn in zijn hart afscheid van neemt, zijn lokaal nieuws, onderzoeksjournalistiek en kwalitatief hoogstaande verslaggeving van nationaal nieuws. Twee procent van wat kranten nu bieden, schrijft de vaak wijze man. En als we dat echt missen, betalen we er wel voor. Toch?

Verdwijnen kranten wel?

Docent aan de Utrechtse Hogeschool van Journalistiek Piet Bakker tijdens blogconferentie BLOG08:

“Toen de bioscoop werd geïntroduceerd, zei iedereen dat het theater verleden tijd was”.

Nog nooit moest een medium het veld ruimen voor een nieuw medium. Deze thesis komt oorspronkelijk van klassiek mediawetenschapper Marshall McLuhan, hij zei:

“A new medium is never an addition to an old one, nor does it leave the old one in peace. It never ceases to oppress the older media until it finds new shapes and positions for them.”

De komende jaren houden ze sowieso uit

Door de heftige vergrijzingsgolf die de westerse wereld overspoelt, houdt de papieren krant het sowieso nog wel even uit. Maar als je kijkt naar het adoptieniveau onder jongeren, is dat vaak schrikbarend laag.

Die jongeren, dat zijn wij. Dat geeft ons automatisch het meeste recht om een oordeel te mogen vellen. Wij zijn uiteindelijk degene die door middel van losse verkoop, abonnementen of een andere geldstroom de “dode bomen industrie” in leven moeten houden.

Daarom aan jou de vraag: wat mis jij als kranten verdwijnen? En wil je daar voor betalen?

Author: Ernst-Jan Pfauth

Ernst-Jan Pfauth is mede-oprichter en uitgever van De Correspondent. Hij is geobsedeerd door innovatie in media en journalistiek. Daar schrijft hij elke zaterdagmorgen een nieuwsbrief over, waar ruim 2.400 vakgenoten op geabonneerd zijn.

17 thoughts on “Wat mis jij als de papieren krant verdwijnt?”

  1. Als student journalistiek die afstudeert in krantenjournalistiek én zichzelf specialiseert op het gebied van nieuwe media, kon ik de drang om een reactie achter te laten natuurlijk niet weerstaan.

    Verdwijnen kranten? Nee, ik denk van niet – maar wie ben ik. Worden kranten een product voor de elite? Goed mogelijk. Zullen toekomstige succesvolle kranten schrijven voor een nichemarkt of gratis zijn? Lijkt mij wel.

    Verdwijnt de krant? De vorm wellicht wel, de manier van journalistiek niet. Om op de punten van Godin terug te komen:

    – Lokaal nieuws: dat kan net zo goed op het web. En wellicht wel beter. Sowieso verdwijnen lokale kranten niet. Toen ik zelf voor een regionale krant werkte was de meest gehoorde klacht dat de krant niet regionaal genoeg kon zijn. Bij wijze van spreken wilde de lezer een krant die alleen maar over zijn straat schreef. Een regionale krant is – mits die genoeg focust op de regio – een niche product en heeft zeker toekomst. Mits regionale kranten natuurlijk voldoende aandacht besteden aan de regio.
    – Onderzoeksjournalistiek: in Nederland zijn er meer radio en tv programma’s die onderzoeksjournalistiek bedrijven dan dat kranten dat doen – dat is overigens ook niet gek. Ook de commerciële uitgevers en producenten zien het nut ervan in. RTL Nieuws heeft bijvoorbeeld ook een onderzoeksredactie.
    – Kwalitatief hoogstaande verslaggeving: de charme van een krant is dat berichtgeving – als het goed is – actueel is en voldoende diepgang biedt. Daarmee ligt krantenjournalistiek tussen radio/tv en tijdschrift in. Deze charme is echter niet onlosmakelijk verbonden aan kranten. Dat kan bijvoorbeeld ook prima op het web. Of op de radio of tv – mits het juiste format bedacht wordt.

    Wat mij vooral opvalt is dat de drie punten die Godin noemt, prima punten zijn om de toekomst van de krant zeker te stellen. Het zijn punten waarmee je de krant een niche product kunt maken. En daar ligt voor mij de toekomst van de krant. Dus, Godin, why all the fuzz? ;-)

  2. Godin gaat wat makkelijk voorbij aan de vraag wat je aan kranten zou missen. EJ trouwens ook. Wat mij betreft:
    – het formaat is handig en overzichtelijk (mits tabloid…)
    – mits bezorgd is het erg gemakkelijk in de ochtend
    – het merk zorgt voor een bepaald vertrouwen onder de lezers
    Let wel: volgens mij ligge de belangrijkste kwaliteiten van een krant dus op het gebied van distributie en informatiedrager, niet op kwalitatief vlak. Want zoals Paul al constateerde: regio-, onderzoeks- en kwalitatief hoogstaande journalistiek kunnen ook makkelijk online worden bedreven. Het is mijns inziens dus vooral wachten op de killer app die online nieuws net zo makkelijk toegankelijk maakt als de papieren krant op de deurmat. Bijvoorbeeld een tablet-touchscreen met wifi. De generatie veertig-plus zal dan wellicht nog de papieren krant blijven gebruiken, maar de generatie daaronder niet. En dan wordt het bedrijfseconomische kritieke punt voor grote dagbladen wel snel bereikt, alleen om andere redenen dan Godin denkt.

  3. Ik denk dat de vraag eerder zou moeten zijn: Wat mis jij als krantenuitgevers verdwijnen? Want dat papier, dat zal niemand missen. In de loop van de tijd verwatert de gehechtheid aan papier, omdat informatie beter overgedragen zal worden via andere media.

    Als de krant verdwijnt raken echter ook de daaraan verbonden redacties in de problemen. Moeten ze alles via internet publiceren? Dat levert op dit moment 10 % van de inkomsten van een uitgever op. Dat terwijl binnen zo’n uitgeverij 50 % van de kosten te maken hebben met het publiceren via de papieren krant (drukken, bezorgen, etc.). 90 % van de inkomsten zijn echter verbonden aan de papieren krant. Hoe overbrug je die 40 %?

  4. Simon schat de kwestie bedrijfseconomisch goed in. Er komt een omslagpunt waar de papieren krant met die grote redacties economisch niet meer rendabel is. En dan? Op zoek naar nieuwe business modellen ja, dat doet iedereen. Die gaan die 40 procent niet overbruggen. Ik denk wel dat het gat een stuk kleiner gaat worden. En ik denk dat er geld blijft voor goede journalisten. Maar er gaan wel harde en pijnlijke keuzes gemaakt moeten worden.

  5. Als kranten zich meer en meer op niches gaan richten zullen de redacties ook slinken. En inderdaad, dan kan de redactie alleen niet meer alles verslaan. Daarom zullen ze dan moeten samenwerken. Do what you do best and link to the rest.

  6. Met wie moet een redactie samenwerken, Paul?

    Trouwens nog een vraag voor de kenners van de advertentiemarkt: Kunnen de advertentie-inkomsten op website nog (aanzienlijk) groeien?

  7. @Simon ben geen grote kenner, maar weet van collegae dat die markt de komende jaren nog wel kan verdubbelen. En je zult wat substitutie krijgen (print-omzet die online gaat, bv lezersacties en webwinkel). maar dat zal jouw 40 procent-gat niet dichten

  8. @ Bas Timmers: Dat stemt me niet echt hoopvol.

    @ Paul Vereijken: Veel redacties hebben een monopoly in een regio. Regionale kranten zijn voedingsbodem voor het gros van de berichtgeving van de enige concurrent, de regionale omroep. Dus die samenwerking met concurrenten gaat alleen landelijk op in mijn ogen. De spoeling zal dun worden.

  9. @Simon Die inkomsten kunnen zeker nog groeien en dat zal ook gebeuren. Je ziet al dat de kredietcrisis niet de invloed heeft die in andere branches wel te zien is. Over een tijdje leest iedereen zijn eigen digitale krant met ‘persoonlijke’ content en daaraan gebonden optimaal getargete ads. De doelgroep moet toch bereikt worden, en als dat niet via de papieren krant kan dan zal gebeurt dat online.

  10. @Bas Ik mis het verrast worden als de papieren krant verdwijnt. Experts maken nu de selectie voor mij, en ik volg hun graag.

    Zodra de digitale krant waar Jerry het over heeft, neemt die kans op verrassing af. Ik stel immers mijn eigen nieuwsselectie samen.

  11. Wat dat betreft is het ook een beetje het verschil tussen tv en internet. Er zijn mensen op deze planeet die geen tv meer kijken omdat ze ‘alles ook op het internet kunnen kijken/lezen’. Echter is internet zo specifiek gebaseerd op persoonlijke voorkeuren dat je zo’n enorme filter voor jezelf creeert waardoor je alleen nog maar dingen binnen je eigen interessegebied zult zien/lezen. Waardoor de kans op het ‘verbeden van de horizon’ dus aanzienlijk afneemt.

  12. Ik zou het persoonlijk een ramp vinden wanneer de krant van het toneel zou verdwijnen. Een krant kun je op je gemak lezen, waar je je ook bevindt. Om een digitale krant te kunnen lezen moet je altijd achter een of ander stom kastje zitten. Ik ben dan ook bereid om voor een krant te betalen.

  13. Een sterk en tegelijk zwak punt van de papieren krant is de deadline. Nieuws stopt op de deadline. Daarna krijgt de lezer zijn krant en dus HET nieuws. Het nieuws dat daarna komt is pas de volgende dag weer krantennieuws. Je ziet dat kranten steeds minder een ‘vervolgverhaal’ worden. Ze knopen niet aan bij het nieuws dat ze de vorige dag hebben gebracht maar baseren zich dan op het nieuws dat via andere bronnen is gebracht.
    Als de krant verdwijnt, verdwijnt ook het nieuws. Wat resteert is de actualiteit en het moment waarop iemand zich daarvan op de hoogte wil stellen. “Ik werd vanmorgen wakker, de krant lag op de mat, voor ik erin gekeken had, had ik het alweer gehad”, zingt Huib van der Lubbe. Voor de laatste keer.

Hoe denk jij hierover?