Verkenning van media en intentioneel leven

Door Ernst-Jan Pfauth, mediacolumnist bij NRC en presentator van POM.

Abonneer je op de nieuwsbrief van Ernst-Jan. Ontvang net als 7.200 anderen nieuwe artikelen over intentioneel leven.

Nieuw product


Schrijf een persoonlijk manifest

Dat is een document dat je richting geeft in leven en werk. Meer informatie

Nieuwste artikelen


  • Voor welk type ambitie ga jij?

    Elke maand verstuur ik een nieuwsbrief over intentioneel leven en media. Nog geen lid? Geef je hier op:

    Abonneer je op de nieuwsbrief van Ernst-Jan. Ontvang net als 7.200 anderen nieuwe artikelen over intentioneel leven.

    1. Soms lees je een stuk dat je wereldbeeld kantelt. Dit artikel van Pepijn Vloemans over het denken in overvloed is er zo eentje. Als het over de toekomst gaat, horen we nu vaak ‘duurder’ en ‘consuminderen’. Maar Pepijn gelooft in technologische vooruitgang en zegt: maak dingen goedkoper.

    2. Ik kijk met een schuldgevoel (column in NRC) naar het WK en actievoeren voelt zinloos. Toen kwam ik via vriend Ward Wijndelts dit schitterende citaat uit een speech van schrijver David Grossman tegen:

    Je ziet A.J. Muste bovenaan dit artikel op de foto

    3. Er komen steeds meer schrijfprogramma’s op de markt die gebruik maken van kunstmatige intelligentie. Ik testte de meest toegankelijke app voor je: Lex. Eerste bevinding: er schuilt een ware ideeënmachine in

    4. Mooi artikel van oud-Randstedeling Andreas Jonkers die naar de Veluwe verhuisde. Tijdens een hardlooprondje staat hij oog in oog met een wolf. Het dier doet hem anders denken over onze Hollandse omgang met de natuur. Alleen te lezen met gratis AD-account.

    5. Sta je voor een belangrijke keuze in je werk of leven? Stel jezelf dan deze drie eenvoudige vragen die ik hoorde in de Tim Ferriss-podcast:

    6. Welke optie maakt alle andere dingen op je lijst makkelijker te doen of irrelevant?

    7. Welke optie maakt je het meest trots als deze af is?

    8. Welke optie kan het grootste succes opleveren, ook als het mislukt? Kijk naar deze drie scoringspunten: (aan)leren van vaardigheden, nieuwe contacten en de energie die het je gaf. 

    9. Playlist, die Zweedse Netflix-serie over Spotify, is meeslepend en zonder opsmuk gemaakt. Volgens mij krijgen we een behoorlijk realistisch beeld. Kijktip.

    10. Vriend Alexander Klöpping lanceerde deze maand een podcast in de geest van Reply All: Goed Verhaal. Personal favoritede aflevering over streaming-fraude (ja, dat bestaat) van Bianca Schrijver. 

    11. Het blijft een aparte sensatie om elk radiojournaal Twitter voorbij te horen komen. Knap van Elon Musk. Voor wie de hype zat is, maar het achterliggende onderwerp belangrijk vindt: mijn leestip is het boek Silicon Values van Jilian C. York. Over het levensbelang van goede contentmoderatie en zorgvuldig leiderschap bij technologieplatforms. 

    12. Mooi en herkenbaar onderscheid tussen twee verschillende typen ambitie (bron):

    13. Schalt het Sinterklaasjournaal ook door jouw woonkamer? Kies dan voor je eigen Dieuwertje Blok-entertainment en luister naar mijn interview voor Jonge Jaren met haar. Ze was vroeger een echte hippie en probeert tegenwoordig scholieren eigenzinnigheid bij te brengen. Ook te lezen op jongejaren.nl

    14. Vorige maand begonnen aan een Julie Zeh-binge, en ik ben nog steeds niet klaar met de Duitse auteur. Sterker nog, ik vond het dystopische Lege Harten en anti-bubble-boek Onder buren twee hoogtepunten uit haar oeuvre. Zeker gaan lezen als je literaire bespiegelingen op onze tijdsgeest wenst. 

    15. Als ik me somber voel, kijk ik op Netflix een aflevering van Seinfeld en kan ik er na drie lachsalvo’s weer tegenaan. Maar als je er de Twin Peaks-soundtrack onderzet, word ik er doodsbang van. 

    16. Ik voelde me altijd schuldig over het grote aantal fietslampjes dat ik erdoorheen jaagde. Maar sinds een maand gebruik ik duurzame lampjes van LITTA. Die laden op door zonlicht, zijn waterdicht en met een tie-wrap beschermd tegen kruimeldieven. Als een overijverig boefje ze toch jat, heb je een jaar garantie. Blij mee joh. Met de gezellige affiliate-code ERNST krijg je 10 procent korting. 

    17. Doe mij zo’n hobby deze wintermaanden: je eigen antieke schrijftafel restaureren.

    18. In de categorie ‘Je hebt alle tijd van de wereld’: Erik Scherder vertelde me dat hij pas tegen zijn vijftigste van de hersenwetenschap kon leven. 

    19. Begin de dag eens met dit nummer van Trombone Shorty 🎵

    20. In The New Yorker las ik een origineel artikel over hoe de huidige manier van werken volledig ingaat tegen onze natuur. Voor de prehistorische mens waren er drie dingen belangrijk: het uitvoeren van ingewikkelde maar praktische taken, wisselende werkintensiteit en direct zichtbaar resultaat. Slechts weinig moderne banen voldoen daaraan.

    21. Vorig jaar deelde ik 29 dingen die ik waardeerde in 2021. In mijn volgende nieuwsbrief deel ik mijn aanbevelingen uit 2022. Wil je me helpen een zo’n groot mogelijk publiek te vinden voor deze lijst? Stuur dan deze nieuwsbrief door aan iemand van wie je denkt dat ‘ie het leuk vindt. 🙏

  • Stiekem ontwikkelt Substack zich tot een content discovery-platform. Voor mij werkt het.

    De Substack-nieuwsbrieven waar ik een abonnement op heb, lees ik niet meer via e-mail. Ik volg ze via de Substack-app.

    Sterker nog, sommige lees ik niet meer, die beluister ik.

    Zoals die Steven Johnson.

    (meer…)
  • Eerste ervaringen met AI-schrijfapps

    Er verschijnen steeds meer schrijfapps met ingebouwde AI-tools. Vaak maken ze gebruik van het GPT-3-model van OpenAI. Ze kunnen dingen als:

    • Bedenken van koppen op basis van je tekst
    • Schrijven van nieuwe teksten op basis van prompts als ‘voeg een alinea toe aan dit artikel’. De app suggereert dan nieuwe tekst op basis van je eigen tekst. 
    • Controleren hoe je tekst beter kan, zoals het signaleren van een passieve schrijfstijl en alternatieven aanbieden
    • Herschrijven van teksten op basis van succesvol bewezen formats. GPT-3 heeft alle tekst op het internet ‘gelezen’ dus weet bijvoorbeeld welke marketingteksten goed werken.

    Ik ben benieuwd hoe deze apps het vak van schrijver veranderen

    Daarom probeer ik al mijn teksten (ook dit stuk) te tikken in Lex, een AI-schrijfapp van mediabedrijf Every. 

    Eerste bevindingen:

    • De app werkt beter in het Engels dan Nederlands (logisch, GPT-3 heeft meer Engelse teksten tot zich kunnen nemen)
    • Lex kan af en toe verrassend effectief uit de hoek komen. Laatst dronk ik koffie met Gert Jonkers, hoofdredacteur van mannenmode-tijschrift Fantastic Man. De vetgedrukte zinnen in onderstaand screenshot zijn prompts die ik aan Lex gaf. Gert en ik waren allebei blown away door de accuratesse. 
    • Ik kan me voorstellen dat op basis van bovenstaande suggesties je op nieuwe ideeën kan komen. De maker van Lex noemt het een ‘spark engine’; Lex geeft je inspiratievonkjes. Een breekijzer voor je writer’s block.
    • Je hebt nog niets aan de teksten die Lex schrijft. Die zijn suf (later meer over hoe dat komt).
    • Lex heeft ook een assistent die je vragen kunt stellen. Heel handig voor snelle researchvragen, zoals ‘wat is ook alweer de voornaam van die ene schrijver?’:

    (Lex adviseert nog wel de feiten een keer na te lopen, omdat GPT-3 nog niet heel betrouwbaar is – maar dat is een kwestie van tijd).

    De schrijfapp van Google

    Google heeft een besloten AI-gedreven schrijfapp: Google Wordcraft. Helaas besloten, maar een besloten club schrijvers vanuit de hele wereld mocht er al mee aan de slag.

    Bij Wordcraft hoef je zelf niet eens meer na te denken over je prompts:

    Google added a feature I haven’t seen anywhere else that they call “freeform prompting.” Given the context, the user can ask Wordcraft to generate a prompt (e.g. “tell me how the flowers made the old man feel”) to then generate a response to that prompt (e.g. “he was reminded of the time he met a woman there when they were young. He remembered falling in love with her”).

    The Algorithmic Bridge

    Maar, de suggesties van Wordcraft zijn saai

    De fictie-schrijvers klaagden over de saaie suggesties die Wordcraft deed. Die saaiheid is op dit moment nog inherent aan taalmodellen. Schrijver Robin Sloan legt uit waarom:

    Here is the problem: Wordcraft is too SENSIBLE. Which of course is a great success for the language model: it knows what’s sensible! Wow! But “sensible” is another word for predictable; cliched; boring. My intention here is to produce something unexpected.

    The Algorithmic Bridge

    Taalmodellen hebben alle online tekst ter wereld geanalyseerd en zich daardoor alle cliché’s en stereotypen eigen gemaakt:

    These writers had a hard time trying to pull the model out of the standard and archetypal stories. Romance? man and woman. Heroes? fierce warriors. Allison Parrish described Wordcraft as “inherently conservative.”

    The Algorithmic Bridge

    Bovendien zijn ze gebouwd om de meest ‘veilige’ output te genereren. Je wilt over het algemeen geen gekkigheid, als gebruiker. Behalve als je fictie of essays schrijft:

    Generative models will find the “safest” output given the input whereas human creativity is best defined by risky and innovative expression. You won’t be able to create an outstanding, uniquely insightful essay with GPT-3, because it hasn’t been created to explore those areas of the latent space.

    The Algorithmic Bridge

    En dan eindigen we nu met een Lex-testje. 

    Prompt: Schrijf een samenvatting van dit artikel voor me 

    Output:

    In dit artikel bespreek ik eerste ervaringen met twee AI schrijfapps, Lex van Every en Google Wordcraft.

    Lex werkt beter in het Engels dan in het Nederlands en kan af en toe verrassend effectief zijn. Het geeft je inspiratievonkjes.

    Google Wordcraft is een besloten app waarvan de suggesties saai zijn. Dit komt doordat taalmodellen zich alle cliché’s en stereotypen eigen hebben gemaakt.

    Lekker hoor, Lex.

    PS. Ik heb vier invites voor Lex: 1, 2, 3 & 4.

  • Sterk achtergrondboek tijdens de Musk-mania

    Het blijft een aparte sensatie om elk radiojournaal Twitter voorbij te horen komen.

    Knap van Elon Musk.

    Voor wie de hype zat is, maar het onderwerp belangrijk vindt: mijn leestip is het boek Silicon Values van Jillian C. York. Ik interviewde York onlangs op het Brainwash Festival.

    (meer…)
  • Laatst las ik een boek dat ik zo vaak voorbij had zien komen dat ik het dacht al gelezen te hebben. Een lekkere moderne klassieker: Hit Makers (2017) van Derek Thompson.

    De auteur probeert te ontleden wat een product of creatieve uiting tot een hit maakt. 

    Een aanrader als je in de creatieve industrie werkt. Of als je je eigen mediagedrag beter wilt leren begrijpen.

    (meer…)
  • De verenigde inzet van alle mensen samen

    Elke maand verstuur ik een nieuwsbrief over intentioneel leven en media. Nog geen lid? Geef je hier op:

    Abonneer je op de nieuwsbrief van Ernst-Jan. Ontvang net als 7.200 anderen nieuwe artikelen over intentioneel leven.

    1. Acht maanden geleden schreef ik een persoonlijk manifest en dat heeft me zó geholpen bij het maken van lastige keuzes en het kiezen van nieuwe projecten. Het document heeft me inzicht gegeven in wat ik belangrijk vind, wat mijn principes zijn en waar ik me voor wil inzetten. Er staat bijvoorbeeld in wat voor type vader ik wil zijn, hoe mijn ideale dag eruit ziet en hoe ik me tot e-mail verhoud. Elke keer als ik het manifest lees, krijg ik er energie van.

    2. Ik ben zo enthousiast over het schrijven van zo’n persoonlijk manifest, dat ik er maar niet over op hield. Daarom heb ik een handleiding gepubliceerd. Tijdens het schrijven bedenk je wat het leven voor jou de moeite waard maakt en waar je voor staat. Als je mijn stappen volgt, heb je een tekst waar je altijd even naar kan kijken als je voor een keuze staat in je werk of leven.

    3. Je kunt ook mijn template gebruiken, met meer tips en een mooie vormgeving. Dat template heb ik gemaakt met Notion, een geweldige service om je werk en leven mee te organiseren. Het kost €7,50, omdat ik er lang aan gewerkt heb. Als je geen geld kunt missen, reageer dan even op deze mail en dan lossen we het samen op. Download het template hier.

    (meer…)
  • ‘Well known’ versus ‘known well’

    Gisteren schreef ik over hoe je toeval en geluk kunt inroosteren.

    Dat idee haalde ik uit de podcast My First Million met Andrew Wilkinson.

    In hetzelfde gesprek besprak mede-presentator Shaan Puri hoe je de kans op toevallige of onverwachte waardevolle dingen ook kunt vergroten door te doen wat ik nu doe:

    Publiceren.

    (meer…)
  • Toeval kun je inroosteren

    Heb je een bomvolle agenda, dichtgetimmerd met de ene na de andere meeting? Voor willekeurige koffie-afspraken is geen ruimte.

    Of ben je iemand die zijn agenda als een tempel ziet en zoveel mogelijk afspraken uit de weggaat? Willekeurige en dus inefficiënte koffie-afspraken komen er niet in.

    In beide agenda’s is de kans op toeval of geluk weggenomen.

    In een interviewpodcast met investeerder Andrew Wilkinson (Tiny) hoorde ik hem en de twee medepresentatoren hun zeer efficiënte schema’s bespreken.

    En wat ze daardoor mistten. Namelijk: de kans op een onverwacht mooie of nuttige ontmoeting.

    (meer…)
  • Soepele overgangszinnetjes om ongemak te voorkomen

    Je krijgt een vraag die je eigenlijk niet wilt beantwoorden. Te privé. Te gevoelig.

    Of je zit in een zakelijk gesprek en je wilt de overgang maken van koetjes-kalfjes naar het échte onderwerp.

    Hoe doe je dat zonder dat het ongemakkelijk wordt?

    (meer…)
  • Schrijf een persoonlijk manifest voor richting in je werk en leven

    Mis je een focus in je werk? Zeg je vaak ‘ja’ tegen dingen waar je later spijt van krijgt? Wil je meer tijd besteden aan activiteiten die je voldoening geven?

    Schrijf dan een persoonlijk manifest. Een tekst die ten grondslag ligt aan alles wat je doet.

    Acht maanden geleden heb ik er zelf één geschreven. Het heeft me richting gegeven, bijvoorbeeld als ik voor lastige dilemma’s stond. Elke keer als ik het manifest lees, krijg ik er energie van.

    Daarom deel ik het persoonlijke manifest nu graag met jou. Ik heb ook een betaald Notion template gemaakt om makkelijk in te vullen. Dit kun je in het artikel verwachten:

    (meer…)
  • Sinds een halfjaar ben ik weg bij De Correspondent. Negen jaar lang stond vrijwel alles wat ik deed in het teken van dat mediamerk.

    Maar nu ben ik als zelfstandige podcastmaker en schrijver ‘een eigen merk’. Ook als ik daar geen zin in zou hebben, is dat nodig.

    Zoals de fictieve manager uit de film Yesterday zegt:

    “If you don’t have an image, then the lack of image becomes an image.“

    Samen met Alexander en het bureau Unlike kijk ik hoe we POM meer als merk kunnen uitbouwen, en hoe dat in verhouding staat tot onze ‘eigen merken’.

    Via het “Personal Brand”-rapport van Trends.vc, luisterde ik naar een interview met schrijver James Altucher over personal branding. Daar deed ik drie mooie inzichten uit op:

    1. Een persoonlijk merk bouw je op door verhalen te vertellen. Een goed verhaal herken je volgens Altucher als je bang bent om het te publiceren.
    2. Publieke kwetsbaarheid geeft vrijheid. Hoe meer je prijsgeeft van je twijfels en mislukkingen, hoe minder angst dat anderen je daarop kunnen pakken.
    3. Er moet ook brood op de plank kopen. Het verwijt om jezelf in de uitverkoop te doen, ligt al snel op de loer (zeker in Nederland). Altucher zegt: zolang je niet het vertrouwen van je publiek in de uitverkoop zet, zit je goed: “You’re not selling out if you’re selling.”
  • Ik kan echt genieten van nerds die buitensporig veel tijd in hun persoonlijke sites steken. Neem Robin Rendle, die in een heel mooi vormgegeven essay de liefde verklaart aan nieuwsbrieven:

    Screenshot van het essay

    Zet je browser op volledig scherm en navigeer er met je toetsenbord doorheen.

    Waar het essay over gaat: Rendle constateert dat schrijvers hun teksten voornamelijk via nieuwsbrieven publiceren.

    • Terwijl het zo’n privacy-onvriendelijke en technisch beperkte technologie is.
    • Op sites kun je prachtige typografie en nieuwe vertelvormen inzetten (zoals zijn essay).
    • Maar het is veel te ingewikkeld om een site te bouwen. Die technologie zou verbeterd moeten zijn in de afgelopen twintig jaar, maar we hebben deze verwaarloosd omdat we ons op sociale platforms richten.

    Rendle ziet een oplossing: RSS opnieuw lanceren, een andere naam geven en introduceren als standaardfunctie binnen de browser:

    I expect legions of people would adore it. No longer would you have to give all these strangers your email address to sign up for the newsletter.

    Waarom dit belangrijk is: dan hoeven we geen nieuwsbrieven meer te versturen om lezers op de hoogte te brengen van een nieuw stuk, en kunnen we profiteren van de prachtige vertelvormen die het web rijk is.

    Is RSS is niet te ingewikkeld? Nee, het werkt prima als massa-distributiemiddel voor podcasts.

    Ook leuk om van Rendle te lezen: Take care of your blog.