Categorie: Intentioneel leven

Als je even niet oplet, leef je precies zoals anderen dat van je verwachten. Gewoon, omdat het hoort. Omdat je zo opgevoed bent. Of omdat het je zo verteld wordt in reclames en tijdschriften.

Je rijdt een zo duur mogelijke auto, want zo hoort het. Je probeert eindeloos af te vallen, want zo hoort het. Je zit eindeloos in vergaderingen, want zo hoort het. Als je een gezin krijgt, verlaat je de binnenstad, want zo hoort het.

We kunnen die maatschappelijke reflexen best kritisch bevragen en een ander pad kiezen. Intentioneel leven, noem ik dat. Ja, beetje een anglicisme, maar het beschrijft wel precies wat ik bedoel. Je kijkt naar de belangrijkste dingen in je leven, bevraagt de conventies en kiest een weg die goed bij je past.

Onderstaande artikelen helpen je met intentioneel leven. Lees bijvoorbeeld hoe het streven naar financiële onafhankelijkheid mij helpt met intentioneel leven.

  • Acht inzichten over de psychologie van geld

    ‘Niemand is gek’. Dat is het belangrijkste inzicht dat Morgan Housel lezers van zijn boek De Psychologie van Geld wil meegeven.

    Dat lijkt af en toe natuurlijk wel zo. Als je van een vriend hoort dat hij al zijn vermogen cash op een bankrekening heeft staan. Of een vriendin die niet belegt maar liever haar hypotheek volledig aflost.

    Dan kan dat op jou gek overkomen. Want je hebt andere ideeën over geld.

    Dat is precies het punt, schrijft Housel: we worden allemaal gevormd door onze jeugdervaringen met geld. Voor iemand die altijd in armoede heeft geleefd, is een grote financiële buffer vanzelfsprekend. Iemand die door een onveilige jeugd onafhankelijkheid het allerbelangrijkst vindt, wil wellicht niet afhankelijk zijn van een hypotheekbank.

    Toch zijn er bepaalde inzichten waar iedereen wat aan heeft. Vergelijk het met een dokter: zij behandelt elke patiënt anders, maar gebruikt de medische wetenschap als basis. Die basis, maar dan voor geld, heeft Housel in een lekker beknopt boek opgeschreven. Dan kun je vervolgens zelf besluiten hoe je het in je financiële leven wilt toepassen.

    “Helpt me dit om goed te slapen ’s nachts?” is de beste universele richtingaanwijzer voor alle financiële beslissingen.

    (meer…)
  • Voormalig topadvocaat Willem Jonkers (bekend van Bouwfonds-zaak) in de Quote van april 2022:

    Zelfs nadat [mijn vader] een belletje kreeg dat ik vaak spijbelde. Ik deed niks geks, hoor, vaak had ik gewoon geen zin. Toen werd ik ontboden bij de conrector. Die had mij moeten schorsen, want het was schandalig hoe vaak ik er niet was. Maar die man had ook wel door dat dat me niets zou kunnen schelen, dat-ie me dan kwijt was. Dus in plaats daarvan zei hij dat ik vooral mijn cijfers boven de 7 moest houden. Mijn vader zei altijd dat je een tweedeling kunt maken: er zijn mensen met ruime geesten en mensen met enge geesten. Deze conrector behoorde duidelijk tot de eerste categorie. Als hij de regeltjes had gevolgd, was ik een drop-out geweest. Maar hij zag dat ik dingen op mijn eigen manier moest kunnen doen.

    Willem Jonkers (vetgedrukt door mij)

    Ruim denken is risicovol, maar het zo waard.

  • In 2020 schreef ik een aantal artikelen over mijn fascinatie voor de FIRE-beweging. Onder andere over de negen stappen die ik zette naar financiële onafhankelijkheid.

    Inmiddels heb ik vrijwel alles beschreven wat ik vind interessant aan FIRE (Financial Independence, Retire Early). Behalve één ding: ik heb nooit goed uitgelegd waarom ik er – na jaren van ontevredenheid over mijn financiën – in 2017 eindelijk aan begon.

    Dat kwam door één man. Peter Adeney, alias Mr. Money Mustache, trok me over de streep. Hij is een volstrekt origineel figuur, schrijft ongelooflijk overtuigend, en is hier en daar onuitstaanbaar in zijn bezuinigingsdrang.

    Het leek me interessant om hem eens te portretteren en zijn belangrijkste ideeën op een rijtje te zetten. Bijvoorbeeld waarom FIRE bijvoorbeeld niet om rijkdom draait, maar om vrijheid.

    Als je Adeney nog niet kent, is dit hopelijk een goede introductie. Heb je hem wel al gelezen? Dan hoop ik dat onderstaand overzicht van zijn ideëen alsnog enthousiasmerend werkt voor je eigen FIRE-reis.

    (meer…)
  • Om beter te worden in het interviewen van mijn gasten voor Jonge Jaren, verslond ik de laatste tijd boeken, artikelen en, jawel, interviews over interviewen. Ik blijf interviewen ontzettend uitdagend vinden en heb nog veel te leren, maar het leek me leuk de tot nu toe opgedane kennis alvast te delen.

    Want ook als je niet interviewt, komt het goed kunnen stellen van vragen vaak van pas. Of het nou om een sollicitatiegesprek gaat, of een gesprek met een vriend: het is een vaardigheid die je helpt bij het brengen van diepgang in gesprekken en dat waar het écht om draait naar boven te halen.

    (meer…)
  • Kom ik middenin een pandemie met dankbaarheid aanzetten?

    Ja. 

    Want als je elke dag opschrijft waar je dankbaar voor bent, zorgt dat ervoor dat je naast negatieve gevoelens ook positieve gevoelens ervaart. En dat geeft heel veel steun.

    Een citaat uit de Volkskrant van vandaag, die twee wetenschappers over dankbaarheid interviewde

    Dankbaarheid blijkt een beschermende werking te sorteren tegen psychische klachten en is een aanjager van veerkracht; mensen die dagelijks een dankbaarheidsdagboek bijhouden waarderen hun leven hoger en ervaren een betere mentale gezondheid dan mensen die dat niet doen.”

    Aan Evelien van Veen van de Volkskrant mag ik als ervaringsdeskundige vertellen over het bijhouden van een Dankboek, wat ik nu al vijf jaar doe:

    “Het heeft me een stuk opmerkzamer gemaakt voor wat ik belangrijk vind. Dat zijn familie en vrienden – als je na een tijd je lijstjes terugleest, gaat het bijna altijd om mooie momenten met anderen. Het heeft me ook rustiger gemaakt. Ik maal minder om zichtbaarheid op sociale media, bijvoorbeeld, terwijl ik daar vroeger heel druk mee was.”

    Evelien vroeg ook of het schrijven me uit de put helpt: 

    “Ja, ook. Door corona moeten thuiswerken met kleine kinderen is slopend, maar ik ben er wel een geduldiger vader van geworden, dat had ik me zonder dankbaarheidstraining vast niet zo gerealiseerd.

    Schrijven in m’n Dankboek

    Dit schreef ik bijvoorbeeld de laatste weken in mijn Dankboek:

    Ik ben dankbaar voor…

    • het dansen met mijn kinderen op Santé van Stromae
    • een lange wandeling met vrienden door een mistig maar zonnig bos
    • dat mijn oude stamcafé me als een verloren zoon onthaalde
    • dat ik een writer’s block overwon door gewoon te beginnen met schrijven en niet te stoppen
    • een inspirerende documentaire over het ondernemerschap van Ralph Lauren
    • twee vrienden die me uit een werk-gerelateerde put praatten
    • dat mijn vrouw en ik elkaar meer spreken door de avondlockdown

    Ik hoop van harte dat je het schrijfritueel (uitleg) in deze moeilijke tijd een kans geeft.

  • Aan het einde van het jaar verkeer ik zoals velen in een contemplatieve stemming. Tegelijkertijd kan ik in deze lockdown ook wat escapisme gebruiken.

    Daarom deel ik met veel plezier een lijst met mijn favoriete dingen uit 2021. Even ontsnappen aan besmettingscijfers en varianten, door nieuwe boeken, inzichten, series en gedachtes te ontdekken. Hopelijk zit er iets tussen dat jij ook heel mooi gaat vinden.

    (meer…)
  • Ideeën zijn de brandstof van ons werk en leven.

    Als we erover praten, zeggen we dat ideeën ons ‘overkomen’ of dat we ineens een ‘ingeving’ krijgen. We associëren ze met ongrijpbaarheid en spontaniteit.

    Je hoort zelden hoe je ideeën kunt documenteren en organiseren.

    Zonde, want ik denk dat je veel plezier kunt beleven aan het systematischer benaderen van je ideeën.

    (meer…)
  • Ik wist dat ik het niet moest doen, en toch deed ik het elke ochtend weer.

    Als ik wakker werd, ging mijn hand vanzelf naar het nachtkastje.

    En een halve minuut na ontwaken, swipte ik door mijn timelines, inbox en nieuwsfeeds.

    Buiten floten de vogeltjes, maar dat hoorde ik niet. Ik consumeerde #ophef en checkte of mensen terwijl ik sliep nog iets van me geliked hadden. 

    Al die negativiteit en mijn eigen ijdelheid gaf me een slecht gevoel, maar de aantrekkingskracht van mijn telefoon was sterker.

    Alsof ik elke dag achter een gokautomaat begon.

    Tot ik me realiseerde dat ik ‘s morgens aan het ontbijt afgeleid was. Dat ik me niet echt op mijn gezin kon richten.

    (meer…)
  • Doe de Warren Buffett-check

    Actuele bestsellers laat ik in eerste instantie altijd links liggen. Dat een boek hoog in de hitlijsten staat, hoeft namelijk niets over de kwaliteit te zeggen. Een effectieve marketingcampagne volstaat. 

    Maar als ik merk dat lezers er na een paar jaar nog steeds niet over uitgepraat zijn, geef ik het wél een kans. 

    Zo las ik laatst de overweldigende roman Max, Mischa en het Tet-offensief. Dat zag ik in 2018 maandenlang in de etalages liggen, maar ik begon er pas aan toen ik Gijs Groenteman er nog steeds hoog over hoorde opgeven in zijn podcast. Het bleek zo’n roman waarvan je geen afscheid wilt nemen als je ‘m uit hebt.

    Een andere podcast – die van Tim Ferriss – moedigde me aan om het boek op te pakken dat in 2014 prominent in elk zelfhulpschap lag: Essentialisme van Greg McKeown. 

    Ferriss vertelde dat hij nog nooit zoveel zinnen in een boek had onderstreept  en het hem hielp de keuzes te maken die leidde tot het enorme succes van zijn miljoenen-podcast.

    Vrij overtuigend pleidooi om er ook aan te beginnen, vond ik!

    Essentialisme stelde niet teleur. Het boek kan je helpen bij het maken van bewuste keuzes in je carrière en leven. Alles wat je doet gaat ten koste van iets anders, alleen hebben we dat vaak niet door. We proberen alles tegelijkertijd te doen, en vermijden ‘trade-offs’. 

    Essentialisme geeft je handvatten om intentioneel te leven en vaker ‘nee’ te zeggen zodat je tegen andere dingen volmondig ‘ja’ kan zeggen.

    Het deed me denken aan een oefening die ik voor mezelf de “Warren Buffett-check” ben gaan noemen.

    Buffett heeft, welja, een eigen piloot. En die piloot vroeg tijdens een van de vele vluchten om levensadvies aan de miljardair: hoe kon hij leren prioriteiten te stellen?

    1. Buffett vroeg de piloot of hij een lijstje kon maken met zijn 25 belangrijkste doelen in het leven. Zo gezegd, zo gedaan. 
    2. Toen vroeg Buffett of hij uit die doelen de vijf belangrijkste kon kiezen. Iets ingewikkelder, maar vooruit. 
    3. Nu moest de piloot de doelen zes tot en met vijfentwintig naar een nieuwe lijst overhevelen. 
    4. De titel van die nieuwe lijst? “Vermijd deze doelen koste wat het kost” 😱

    Als de piloot zijn belangrijkste doelen wilde waarmaken, moest hij volgens Buffett er alles aan doen om te durven kiezen. Die twintig andere doelen die hij had opgeschreven, leiden hem alleen maar af van het leven dat hij écht wilde leiden. 

    Trade-offs, dus. Ze zijn ontzettend moeilijk te maken, maar kunnen ervoor zorgen dat je niet meer achter de feiten aanloopt en je energie gaat naar activiteiten die je echt waardevol vindt.

    Of, om het nog beknopter en op zijn Buffettiaans te zeggen:

    The difference between successful people and really successful people is that really successful people say no to almost everything.

    Warren Buffett

    Welke trade-offs ga jij maken?

  • “Hoe krijg je het voor elkaar zoveel te lezen?” Dat vroeg een luisteraar van POM me tijdens ons Zoom-evenement, omdat ik  in de podcast vaak refereer aan gelezen boeken.

    Het korte antwoord is: door het gewoon te doen.

    Flauw natuurlijk, maar wat ik ermee bedoel: lezen is een activiteit die ik niet hoef te plannen. Het gebeurt gewoon. Ik had vorig kwartaal een paar van de meest drukke maanden uit m’n leven, maar ik las volgens mijn Readwise toch 19 boeken.

    De achtergrond van de vraag is denk ik hoe je ook op dat punt komt. Dat lezen gewoon onderdeel van je leven is.  

    “Ik kom op je vraag terug”, zei ik tegen de luisteraar. Bij dezen. Na wat zelfonderzoek heb ik acht gewoontes en methodes onderscheiden die me helpen bij het lezen.

    Ik deel ze in de laatste aflevering van POM, en heb ze hier ook uitgeschreven. 

    POM-aflevering over meer lezen

    Wat nog wel belangrijk is om te benoemen, is dat het natuurlijk met motivatie begint. Wáárom zou je meer willen lezen? 

    Ik lees graag omdat…

    1. boeken vaak een afronding zijn van een langdurig denkproces of onderzoek. Door het redactieproces en het karakter van het medium is een boek vaak een gecomprimeerde en vrij tijdloze versie van heel veel denkwerk. Daar laaf ik me graag aan!
    2. boeken mijn wereld vergroten. Ik vind het een luxe om een andere wereld in te kunnen duiken. Zoals onlangs die van de robber barons eind negentiende eeuw (later meer daarover). Door achter elkaar biografieën van mensen uit die tijd te lezen, ga ik lijntjes leggen en referenties begrijpen.
    3. het helpt lijnen in de geschiedenis te ontwaren. Zoals met die robber barons. Het is interessant om in de biografie van Andrew Carnegie te lezen hoe het huidige debat over filantropie zich verhoudt tot de kritiek die de staalmagnaat destijds kreeg. Of hoe de roep om regulering voor de techgiganten overeen komt met de strijd in Titan rond de marktmacht van olietycoon John D. Rockefeller. Alles herhaalt zich. 
    4. het relativerend werkt. Als ik denk dat ik een zware baan heb, lees ik in Team of Rivals over Abraham Lincoln en bedenk ik me dat ik in ieder geval geen burgeroorlog hoef te bedwingen met een ziek kind thuis. Schouders eronder en weer door. 
    5. het een vorm van escapisme is. Ik kan er echt naar uitkijken om na een pittige dag in een roman te verdwijnen en in de wereld van de auteur rond te lopen.
    6. het mijn gevoelens kan verdiepen. Wat een auteur als Karl Ove Knausgård over vaderschap schrijft, heeft me zoveel meer inzicht gegeven in mijn eigen gevoelens over mijn gezin. 
    7. ik bepaalde vaardigheden wil opdoen. Onderhandelen leerde ik uit Everything is Negotiable, openbaar spreken van Dale Carnegie en feedback geven van Kim Scott.

    Als je meer wilt lezen, loont het denk ik om je eigen motivaties op te schrijven. Dan weet je waar je het voor doet.

    Oké, dan kunnen we nu naar de praktische tips.

    8 tips om meer boeken te lezen

    1. Block geen tijd voor lezen, lees één minuut. Ik merk in mijn omgeving dat lezen gezien wordt als een activiteit waar je uren achter elkaar vrij voor moet maken. Maar een minuut lezen kan ook al waardevol zijn. Als je je maar over die eerste drempel heen zet. Vaak lees je dan toch langer door.
    2. Zorg dat er overal boeken beschikbaar zijn. Ik heb een Kindle op m’n nachtkastje, het homescreen van mijn telefoon bevat alleen maar lees-apps en in mijn woonkamer en kantoor slingeren overal papieren exemplaren. Daardoor is de drempel om te beginnen met lezen altijd laag.
    3. Bedenk hoe je je leesgedrag kunt afstemmen op je wensen. Waarschijnlijk heb je net als ik sterk uiteenlopende motivaties om te lezen. Ik koppel die motivaties aan rituelen. Zo lees ik fictie voor het slapengaan, lees ik non-fictie thuis overdag en lees ik de praktische leerboeken op kantoor. Door die duidelijke koppeling ontstaan sneller vaste gewoontes.
    4. Bedenk welke activiteit je voor lezen wilt inruilen. Een half uurtje minder Twitter per dag? Niet meer de ene talkshow kijken maar een boek erbij pakken? 
    5. Bedenk een thema waar je jezelf in wilt onderdompelen. Ik houd ervan om achter elkaar boeken te lezen over één bepaalde periode of alle boeken van één auteur. Dan ga ik verbanden zien en dat maakt lezen een meer verdiepende ervaring. 
    6. Houd een lijstje bij met boeken die je getipt worden of die je elders tegenkomt. Ik heb in mijn todoprogramma een lijstje genaamd ‘Om te lezen’ waar ik tips van vrienden of uit media meteen noteer. Zo zit ik nooit verlegen om een volgend boek om te lezen. 
    7. Onderstreep passages die je mooi of leerzaam vindt en neem ze over in een programma als Readwise*. Zo bouw je een mooi archief op en krijg je inzicht in wat lezen voor je betekent. Ik zet bij mijn highlights altijd een korte notitie, zodat ik over vijf jaar kan teruglezen waarom een passage me destijds raakte.
    8. Lees je op een ereader? Download dan voorbeeldhoofdstukken. Het is een gratis en toegankelijke manier om nieuwe auteurs te ontdekken. Als het bevalt, kun je het boek kopen.

    Ik hoop dat je iets aan deze leestips hebt!

    * Ontvang één maand gratis Readwise via deze link

  • Ik hoop dat het goed met je gaat en dat je een weg hebt kunnen vinden in deze pandemie. Ik moest er zo aan wennen dat mijn dagelijkse ritme wegviel, herken je dat? 

    Gelukkig heb ik nu een ochtendritueel ontdekt dat me houvast geeft aan het begin van de dag: ‘morning pages‘. In dit artikel vertel ik er meer over en waarom het zo waardevol ritueel voor me is geworden.

    Van een gestructureerde werkweek naar heel veel afwisseling

    Ik kan me het nu niet meer voorstellen, maar pre-pandemie ging ik vijf dagen per week, acht uur per dag naar de redactie van De Correspondent.

    Nu ziet elke werkdag er anders uit. Soms werk ik thuis, dan weer in een café. Ik maak wandelingen met collega’s en waai soms aan op de redactie, waar een kleine groep collega’s werkt. 

    Ik geniet van de afwisseling, maar merk ook dat ik meer ritme nodig heb. Soms kom ik dagen niet echt lekker op gang, of maak ik eindeloos rondjes in de draaikolk van mijn e-mailinbox. 

    Rituelen helpen me in de stemming te komen voor waardevol werk, ze zorgen ervoor dat mijn goede voornemens daadwerkelijk gewoontes worden en ze geven een gevoel van controle.

    Daarom zocht ik zo’n ankerpunt voor mijn ochtenden

    Ik schrijf in dit morning pages-boek

    Toen stuitte ik op ‘morning pages’. Het concept: je noteert je gedachten in een notitieboek, net zolang tot je drie bladzijden vol hebt.

    De Amerikaanse schrijver en bedenker Julia Cameron benadrukt dat het geen goedlopende tekst hoeft te zijn. Niemand anders hoeft het te lezen. Noteer gewoon de gedachten die in je opkomen. Cameron noemt het ‘ruitenwissers voor de ziel’. Je schrijft al je gepieker van je af.

    Elke morgen tussen half negen en negen uur – nadat ik de kinderen heb weggebracht en voor mijn eerste werkafspraak begint – pak ik mijn notitieblok erbij.

    Ik ben er om de volgende redenen heel enthousiast over:

    1. Ik kan er mijn gepieker achterlaten. Het is een onzekere tijd, dus ik merk dat ik af en toe overvallen word door gepieker. Die kan ik in mijn ‘morning pages’ kwijt, waardoor ik met een schone lei aan de dag begin. 
       
    2. Het is een moment van rust en reflectie. Ik schrik er achteraf een beetje van, maar ik leefde na de lockdown alweer als een kip zonder kop. Gaan, gaan, gaan. Door dit rustige ritueel sta ik gegarandeerd dagelijks een half uur stil bij de betekenis van wat ik aan het doen ben en dat voelt heel waardevol.
       
    3. Het helpt me bij het visualiseren van wat er die dag gaat gebeuren. Dat is fijn, want daardoor kan ik me bijvoorbeeld goed voorbereiden op een gesprek waar ik zenuwachtig of onzeker over ben. Ik kan me voornemen hoe ik het gesprek wil ingaan en visualiseren hoe dat voelt. Klinkt zweverig, maar ik merk dat spannende situaties me daardoor beter afgaan.
       
    4. Ik kom op nieuwe ideeën. Door de rust en de onbevangenheid van het ritueel schieten me soms goede ideeën te binnen die ik na het schrijven in mijn todo-programma overneem. 

    Ik moedig je aan het ook eens uit te proberen!

    Zelf schrijf ik in het officiële morning pages-boek van Julia Cameron (en negeer daarbij de soms zweverige teksten), maar je kunt natuurlijk ook een notitieblok gebruiken.

    Misschien denk je: moet ik nu naast een Dankboek ook nog eens in morning pages-boek schrijven? Nou, niks moet natuurlijk 😊. Maar ik denk dat twee vaste momenten van reflectie en stilte op een dag heel waardevol kunnen zijn.

  • Vroeger kwam het veel te vaak voor dat ik een dag lang alleen maar e-mailtjes wegwerkte, vergaderingen voerde, en met een leeg gevoel de werkdag eindigde. Wat had ik nou helemaal van waarde gecreëerd, vroeg ik me dan af.

    Maar dankzij deze vijf boeken lukt het me steeds vaker om geconcentreerd waardevol werk te verrichten, en sluit ik met een voldaan gevoel mijn dag af.

    Hopelijk heb jij er ook iets aan!

    1. Het standaardwerk: Mihály Csíkszentmihályi – Flow 

    In de jaren zeventig vroeg onderzoeker Mihály Csíkszentmihályi aan duizenden mensen over de hele wereld waar ze gelukkig van werden. Hoewel de geïnterviewden van allerlei verschillende activiteiten gelukkig werden, beschreven ze de ervaring hetzelfde: als een ‘flow’. Dat is een mentale staat waarin we ons helemaal in een activiteit verliezen en waar we heel gelukkig van worden. In dit boek uit 1990 beschrijft Csíkszentmihályi hoe je je leven zo kunt inrichten dat je zo vaak mogelijk in een flow komt. Het is nog steeds een zeer leesbaar boek.

    (Engelstalige versie)

    2. De praktische invulling: Cal Newport – Deep Work 

    Computerwetenschapper Newport gaat verder waar Flow stopt: hij geeft vier strategieën om ervoor te zorgen dat je aan diep werk toekomt (het type werk wat bij flow hoort). En hij leert je hoe logistiek werk – e-mails, vergaderingen – in dienst van dat diepe werk kan staan.

    (Nederlandse versie / Engelstalige versie)

    3. Fuck pretenties (en passie):  Elizabeth Gilbert – Big Magic

    Enthousiasmerend pleidooi voor pretentieloze creativiteit, van de schrijver van Eat, Pray, Love. Gilbert haalt enkele creatieve mythes onderuit, zoals ‘volg je passie’. Dat is een benauwend concept, vindt ze, want hoe kom je er in hemelsnaam achter wat je passie is? Volg liever je nieuwsgierigheid. Dat is laagdrempeliger en word je waarschijnlijk gelukkiger van. Met zulke adviezen is het hele boek gevuld. De af en toe wat kitschspiritualiteit wat mij betreft negeren. 

    (Nederlandse versie / Engelstalige versie / interview dat ik met Gilbert had)

    4. Onderhandel om ruimte te maken: Gavin Kennedy – Everything is Negotiable

    Nee-zeggen, ruimte creëeren en goed betaald worden zijn heel belangrijke factoren voor creativiteit. Ik heb daarom geen enkel praktisch boek zo vaak aangeraden als Everything is Negotiable. Dat komt omdat Gavin Kennedy zeer verhelderend uitlegt hoe je over onderhandelen moet nadenken om er succesvol in te zijn. Om je een idee te geven: Kennedy vertelt bijvoorbeeld dat je een onderhandeling níét als een wedstrijd moet zien, maar als een proces waarbij je allebei tevreden uitkomt.

    (Engelstalige versie)

    5. Denk niet aan succes: Carol Dweck – Mindset

    Carol Dweck doet al decennia onderzoek naar wat de gevolgen zijn van hoe mensen over hun eigen intelligentie denken. Ze onderscheidt twee typen ‘mindset’. Als mensen een ‘fixed mindset’ hebben, geloven ze dat intelligentie is aangeboren en dat je niet slimmer kunt worden. Mensen met een ‘growth mindset’ geloven dat je door oefening slimmer kunt worden. Uit Dwecks onderzoeken blijkt dat het leerproces van mensen met een growth mindset effectiever én prettiger is dan dat van mensen met een fixed mindset. Je kunt je werk dan ook het beste als oefening zien en niet als een weg naar succes. Stel dat je een roman wilt schrijven: als je het schrijven als oefening ziet, en niet als manier om succesvol auteur te worden, dan is de kans groter dat je een steeds betere schrijver wordt en haal je uit het schrijven zélf ook al plezier.(Nederlandse versie  / Engelstalige versie)